سلامت روان دانشآموزان؛ شکاف قانون و واقعیت مدارس
سلامت روان دانشآموزان؛ شکاف عمیق میان قانون و واقعیت مدارس
در حالی که آمارهای رسمی از افزایش فشارهای روانی و اجتماعی بر میلیونها دانشآموز خبر میدهد، هنوز سلامت روان در نظام آموزشوپرورش بیشتر روی کاغذ دیده میشود تا در راهروهای مدارس. عضو کمیسیون آموزش مجلس با انتقاد از این وضعیت، میگوید فاصلهای جدی میان متن قانون و واقعیت مدارس شکل گرفته که ادامه آن، هزینههای سنگینی برای جامعه خواهد داشت.
سلامت روان دانشآموزان چرا به دغدغه ملی تبدیل شده است؟
سید محسن موسویزاده، عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، با اشاره به گزارشهای آماری و میدانی، تاکید کرد بخش قابل توجهی از دانشآموزان کشور همزمان با فشارهای روانی، اجتماعی و فرهنگی متعددی مواجه هستند. این فشارها فقط به افت تحصیلی محدود نمیشود و آثار آن در بروز رفتارهای پرخطر و تضعیف سرمایه اجتماعی نیز قابل مشاهده است.
به گفته او، شرایط فعلی نشان میدهد مدارس با مسائلی روبهرو هستند که فراتر از آموزش رسمی بوده و نیازمند توجه جدی به ابعاد تربیتی و روانی دانشآموزان است.
آسیبهای روانی دانشآموزان تکعاملی نیست
نماینده مردم باوی، حمیدیه، اهواز و کارون در مجلس با تاکید بر چندبعدی بودن مشکلات دانشآموزان، گفت عوامل مختلفی مانند مشکلات اقتصادی خانوادهها، تضعیف روابط عاطفی، تغییرات سریع سبک زندگی و حضور گسترده و گاه کنترلنشده فضای مجازی، در کنار هم تابآوری روانی نوجوانان را کاهش دادهاند.
او معتقد است تمرکز صرف بر آموزش رسمی، بدون توجه به این واقعیتها، دیگر پاسخگوی نیازهای واقعی مدارس نیست و سیاستگذاری آموزشی باید بازنگری شود.
قانون هست، اما مشاور نیست
موسویزاده با اشاره به وظیفه نظارتی کمیسیون آموزش مجلس، تصریح کرد در سالهای گذشته قوانین متعددی برای تقویت حوزه پرورشی و مشاورهای آموزشوپرورش تصویب شده، اما در عمل، کمبود جدی مشاوران و مربیان پرورشی در مدارس به چشم میخورد.
به گفته این عضو کمیسیون آموزش، گزارشهای اجرایی و مشاهدات میدانی نشان میدهد میان آنچه در قانون آمده و آنچه در مدارس جریان دارد، شکافی ساختاری ایجاد شده که یکی از نشانههای اصلی آن، نبود نیروی انسانی تخصصی در حوزه سلامت روان است.
بودجه آموزشی بدون پیوست روانی کارآمد نیست
این نماینده مجلس با تاکید بر نقش قوه مقننه در تصویب بودجههای سالانه، گفت اگر سلامت روان دانشآموزان بهعنوان یک اولویت ملی مطرح میشود، باید این نگاه بهصورت شفاف در ردیفهای بودجهای آموزشوپرورش دیده شود.
او هشدار داد بدون تخصیص منابع پایدار برای جذب مشاوران مدارس، مربیان پرورشی و اجرای برنامههای پیشگیرانه، انتظار کاهش آسیبهای روانی و اجتماعی در مدارس، انتظاری غیرواقعبینانه خواهد بود.
نقد نگاه مقطعی به مسائل پرورشی
موسویزاده با انتقاد از رویکردهای کوتاهمدت و پروژهای در حوزه پرورشی، گفت تجربه سالهای اخیر نشان داده چنین نگاهی نهتنها مشکلات را حل نکرده، بلکه در برخی موارد به انباشت آسیبها منجر شده است.
به باور او، سلامت روان باید بهعنوان بخشی از زیرساخت نظام آموزشی دیده شود، نه هزینهای جانبی که در شرایط کمبود منابع، به اولویتهای بعدی واگذار میشود.
پیگیری کمیسیون آموزش برای الزام بودجههای روانمحور
عضو کمیسیون آموزش مجلس تاکید کرد این کمیسیون پیگیری خواهد کرد تا سلامت روان دانشآموزان در فرآیند سیاستگذاری و بودجهریزی آموزشوپرورش، جایگاهی مشخص و الزامآور پیدا کند. به گفته او، غفلت از این موضوع پیامدهایی فراتر از نظام آموزشی دارد و در نهایت کل جامعه را با هزینههای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مواجه میکند.
سهمیه ویژه استخدامی برای مشاوران مدارس
موسویزاده در پایان با اشاره به برنامههای آتی استخدامی آموزشوپرورش، گفت با توجه به فوریت موضوع سلامت روان، در استخدامهای آینده سهم مشخص و اختصاصی برای جذب مشاوران مدارس در نظر گرفته خواهد شد. او این اقدام را گامی عملی برای کاهش فاصله میان قانون و اجرا دانست و ابراز امیدواری کرد با همراهی دولت و مجلس، شرایط روانی مدارس بهتدریج بهبود یابد.
خلاصه خبر در یک نگاه
سلامت روان دانشآموزان به یکی از چالشهای جدی نظام آموزشی تبدیل شده است. عضو کمیسیون آموزش مجلس از شکاف عمیق میان قوانین مصوب و واقعیت مدارس انتقاد کرد. کمبود مشاوران و مربیان پرورشی، ضعف بودجهریزی و نگاه مقطعی از مهمترین مشکلات این حوزه است. مجلس وعده داده سهمیه ویژهای برای استخدام مشاوران مدارس در نظر گرفته شود.
نوبت شماست
به نظر شما مهمترین مانع اجرای واقعی قوانین سلامت روان در مدارس چیست؟
دیدگاه و تجربهتان را در بخش نظرات بنویسید تا گفتوگو درباره این موضوع مهم ادامه پیدا کند
