بحران بیاعتمادی به آموزش رسمی؛ هشدار کارشناس درباره شکاف نسلها
علیرضا حیدری، کارشناس آموزش، در گفتوگو با رکنا هشدار داد: نظام آموزشی ایران با ساختار متمرکز و نگاه سنتی، پاسخگوی نسل جدید نیست. افزایش نرخ ترک تحصیل و مهاجرت تحصیلی زنگ خطر بحران آموزشی است.
بحران بیاعتمادی به آموزش رسمی؛ هشدار کارشناس درباره شکاف نسلها
علیرضا حیدری، کارشناس حوزه آموزش، در گفتوگو با رکنا هشدار داد که نظام آموزشی ایران با ساختار متمرکز و نگاه سنتی خود، پاسخگوی نیازهای نسل جدید نیست. به گفته وی، این مسئله منجر به شکاف ارزشی بین نسلها شده و بحران بیاعتمادی به آموزش رسمی را روزبهروز عمیقتر میکند.
آمار نگرانکننده ترک تحصیل و مهاجرت تحصیلی
دادههای رسمی نشان میدهد نرخ ترک تحصیل در مقطع متوسطه طی سه سال گذشته بیش از دو برابر افزایش یافته است. از ۳۴۷ هزار مورد در سال ۱۳۹۳ به ۹۳۰ هزار مورد در سال ۱۴۰۳ رسیده است. همزمان، پدیده مهاجرت تحصیلی نوجوانان به کشورهایی مانند ترکیه و امارات شدت گرفته است. دانشآموزی از تهران میپرسد: “معلم میگه درس بخون تا موفق شی، ولی موفق یعنی چی؟ یعنی بمونم و بیکار شم؟”
ریشه بحران: تضاد ارزشی به جای یأس نسلی
به نوشته اخبار فرهنگیان، حیدری با رد تحلیل “یأس نسلی” معتقد است مشکل اصلی، تضاد ارزشی بین دو نسل است: “دانشآموزان با اصل یادگیری مشکل ندارند؛ با نوع آموزش مشکل دارند. با کتابهای درسی، با برنامههای کلیشهای، با روشهای تدریس قدیمی.” به گفته وی، نظام آموزشی همچنان بر اساس الگوهای دهههای گذشته عمل میکند در حالی که مبانی جامعهشناختی آموزش تغییر کرده است.
نقد ساختار متمرکز و فقدان باور به تغییر
این کارشناس آموزشی با انتقاد از ساختار متمرکز آموزشی میگوید: “به نظر میرسد که نهاد آموزش و پرورش بهعنوان یک ساختار سازمانی اصلاً باور ندارد که باید دچار تغییر شود.” وی سرعت تغییرات در آموزش و پرورش را در مقایسه با تحولات جهانی آموزش، بسیار کند ارزیابی میکند.
غیبت دانشگاهها و رسانهها در نقد آموزشی
حیدری بر نقش کمرنگ دانشگاهها و رسانهها در نقد و اصلاح نظام آموزشی تأکید کرد: “در همه جای دنیا، دانشگاهها آموزش و پرورش را مورد بررسی و نقد قرار میدهند. این توجه یک اصل است.” وی خاطرنشان کرد که این غیبت، آموزش و پرورش را در “جمود فکری” نگه داشته است.
سؤال اساسی: شایستگی وزیر برای جایگاه وزارت
این کارشناس در بخش پایانی به شایستگیهای وزیر آموزش و پرورش اشاره کرد و پرسید: “وزیر آموزش و پرورش فعلی تا چه اندازه برای این جایگاه مناسب است؟ واقعاً چقدر از وزارت و از مفهوم واقعی آموزش و پرورش میداند؟” وی بر ضرورت تعادل بین ساختار تصمیمگیری و واقعیت میدانی مدارس تأکید کرد.
فراخوان برای حساسسازی جامعه نسبت به آموزش
حیدری در پایان با هشدار نسبت به اولویت نداشتن آموزش در جامعه، گفت: “ما باید جامعه را نسبت به آموزش حساس کنیم.” وی از رسانهها و دانشگاهها خواست تا با آگاهیبخشی و نقد علمی، مردم را به مطالبهگری آموزشی ترغیب کنند: “مردم باید نسبت به آموزش و تربیت، طلبکار باشند.”
به نظر شما راه نجات نظام آموزشی ایران چیست؟
آیا با تحلیل این کارشناس درباره شکاف نسلی در آموزش موافقید؟ تجربیات و پیشنهادات خود را برای خروج از این بحران در بخش کامنتها با ما در میان بگذارید.
