نقدی بر مدیریت آموزش ابتدایی: غلبه نگاه دانشگاهی بر تجربه میدان
کارشناس آموزش و پرورش هشدار داد: مدیریت آموزش ابتدایی نیازمند تجربه زیسته و حضور در مدارس است. غلبه نگاه دانشگاهی و غفلت از نیروهای مجرب، تهدیدی برای نظام آموزشی است.
جای خالی «تجربه زیسته» در معاونت آموزش ابتدایی
سید نصرتالله فاضلی، کارشناس آموزش و پرورش، با انتقاد از غلبه نگاه دانشگاهی بر مدیریت آموزشی، هشدار داد که آموزش ابتدایی بیش از هر بخش دیگر نیازمند مدیرانی با تجربه زیسته در فضای مدارس است.
تجربه میدانی؛ ثروتی غیرقابل جایگزین
فاضلی در گفتوگو با فارس تأکید کرد: “تجربه سازمانی و میدانی، ثروتی است که با هیچ ترجمه و پژوهش آکادمیکی قابلجایگزینی نیست.” وی کارشناسانی که سالها در فضای واقعی مدارس زیستهاند را سرمایه ملی خواند که دانش ضمنی و تجربه آنان از دل مدارس و با لمس مستقیم نیازها شکل گرفته است.
نقد جدی به معاونت آموزش ابتدایی
این کارشناس آموزشی به نقد رویکرد فعلی مدیریت آموزش ابتدایی پرداخت: “شاخصهای ارزیابی آنان غالباً برگرفته از پایاننامهها، مقالات و کتابهای نظری است و «استادتمامی» دانشگاهی را معیار سنجش برتری میدانند.” به گفته وی، این رویکرد اگرچه در حوزه علمی ارزشمند است، مدیریت آموزش ابتدایی که به ارتباط انسانی، عاطفی و تربیتی وابسته است، کارایی لازم را ندارد.
مدیریت آموزش ابتدایی؛ خدمتگزاری تربیتی نه تصمیمگیری اداری
فاضلی با تأکید بر ویژگیهای خاص مدیریت در این مقطع گفت: “مدیریت در این حوزه، صرفاً تصمیمگیری اداری نیست؛ نوعی خدمتگزاری تربیتی است که باید از دل تجربه و حضور واقعی در مدرسه برآید.” وی آموزش ابتدایی را سنگ بنای توسعه انسانی خواند که نیازمند پیوند با یادگیری اجتماعی و تجربه زیسته معلمان و دانشآموزان است.
غفلت از نیروهای مجرب؛ تهدیدی برای نظام آموزشی
به نوشته اخبار فرهنگیان، این عضو شورای مرکزی کانون تربیت اسلامی با بیان نمونهای عینی از این رویکرد گفت: “متأسفانه در روند تغییرات مدیریتی اخیر، یکی از مدیران کل آموزش ابتدایی که هم از تجربه مدرسهای غنی و هم از دانش دانشگاهی متوازن برخوردار بود، از خدمت کنار گذاشته شد.”
تحلیل فلسفی از تصمیمات مدیریتی
فاضلی با تحلیل این رویکردها افزود: “چنین رویکردهایی را شاید بتوان با اخلاق ماکیاولی در سیاست و تحلیل قدرت از منظر فوکو توضیح داد؛ جایی که عقلانیت قدرت جایگزین عقلانیت اخلاقی میشود.” وی معیار انتخاب مدیران در این چارچوب را نه تجربه و تعهد، بلکه همسویی با الگوهای نظری و ساختارهای قدرت دانست.
سخن پایانی: اولویت تجربه زیسته بر نظریههای ترجمهای
این کارشناس آموزش و پرورش در پایان بر اولویتبندی جدید در سیاستهای آموزشی تأکید کرد: “پاسداشت تجربه، تکریم کارشناسان و استفاده از نیروهای میدانی باید در اولویت باشد؛ چرا که هیچ نظریهای جای تجربه زیسته را در تربیت انسان نمیگیرد.”
به نظر شما معیار اصلی برای مدیریت آموزش ابتدایی چیست؟
آیا با نقد این کارشناس درباره غلبه نگاه دانشگاهی بر مدیریت آموزشی موافقید؟ تجربیات و دیدگاههای خود را در بخش کامنتها با ما در میان بگذارید.
