چندکارگی عامل پنهان افسردگی و فرسودگی ذهنی
متخصصان سلامت روان میگویند مغز انسان برای چندکارگی ساخته نشده و انجام همزمان کارها باعث خستگی ذهنی، افزایش خطا و حتی افسردگی میشود. این عادت خطرناک، یادگیری را سطحی و حافظه نسل آینده را تضعیف میکند.
مغز؛ یک پردازنده تک کاناله
عسگری با بیان اینکه مغز قادر به پردازش همزمان چند فعالیت نیست، توضیح داد: هنگام انجام چند کار موازی، ساختارهای عصبی دچار آشفتگی شده و تمرکز از بین میرود. این وضعیت نه تنها سرعت عملکرد را کم میکند، بلکه میزان خطا در تصمیمگیریها را نیز افزایش میدهد. مدیران، پزشکان و مشاغل پرتحرک بیش از دیگران در معرض این آسیب هستند.
از افسردگی تا سطحی شدن یادگیری
به نوشته اخبار فرهنگیان، این متخصص سلامت روان، چندکارگی را عاملی پنهان در گسترش افسردگیهای غیرژنتیکی دانست و هشدار داد پیامد جدی این عادت، سطحی شدن یادگیری است. وی اظهار کرد: «در نتیجه رواج این رفتار، نوجوانان و بزرگسالان تمایل خود را به حفظ و پردازش عمیق اطلاعات از دست دادهاند. یادگیریها لحظهای و زودگذر شدهاند.»
تهدید حافظه نسل آینده
عسگری هشدار داد اگر این روند ادامه یابد، به نسلی خواهیم رسید که حافظه کوتاه مدت داشته و قدرت نگهداری دانش در ذهنشان کاهش یافته است. این الگو از کودکی و با تقلید از والدینی که همزمان چند کار انجام میدهند، در افراد نهادینه میشود. بسیاری از کودکان امروزی به دلیل همین عادت ذهنی، نمیتوانند کارها را تا انتها پیش ببرند و در مواجهه با دشواریها، آن را نیمه کاره رها میکنند.
ابزارهای دیجیتال و مرز خطرناک حواسپرتی
وی به نقش ابزارهای دیجیتال مانند تلفن همراه اشاره کرد و گفت این ابزارها مرز بین حواسپرتی ساده و اختلال بیشفعالی-کمتوجهی (ADHD) را مبهم کردهاند. بر اساس دادههای آماری، از هر ۱۰ نفر، سه نفر در مسیر ابتلا به این اختلال قرار گرفتهاند که زنگ خطری جدی برای جامعه محسوب میشود.
راه حل: بازگشت به تمرکز یگانه
عسگری راهکار اصلی مقابله با این مشکل را، بازگشت به تمرکز بر یک تکلیف دانست. وی توصیه کرد:
– ایجاد نظم در فعالیتها
– کاهش محرکهای محیطی
– رساندن ذهن به حالت «فلو» یا غرقشدگی در یک کار مشخص
– انجام کارها به صورت مرحلهای و پشت سر هم
زمان بازیابی مغز پس از ترک چندکارگی
این متخصص زمان لازم برای اصلاح آثار چندکارگی بر مغز را برآورد کرد:
– بازگشت اضطراب به حالت طبیعی: ۶ تا ۸ ساعت
– اصلاح حافظه مغز: ۲ تا ۷ روز
– بازگشت خلاقیت به حالت اولیه: حدود ۱ روز کامل
عسگری در پایان تاکید کرد: «مغز انسان پیشرفتهترین سیستم پردازش است، اما تنها یک کانال توجه دارد. اگر این کانال آسیب ببیند، جای جبرانی وجود نخواهد داشت. مراقبت از مغز، مراقبت از تمام زندگی است.»
حالا نوبت شماست! آیا شما نیز در زندگی روزمره خود تحت فشار چندکارگی قرار دارید؟ چه راهکارهایی برای مدیریت تمرکز و جلوگیری از فرسودگی ذهنی به کار میبرید؟ تجربیات و روشهای خود را در بخش نظرات با ما و دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید.
