چرا قوه قضائیه باید برای دانشآموزان یک «تابو» باقی بماند
تصور کنید نوجوانی تنها به این دلیل که خانوادهاش توان خرید یک کیف مدرسه را نداشته، ترک تحصیل کند، در کوچه رها شود و نهایتاً در کانون اصلاح و تربیت به جرم سرقت پایان یابد. این داستان واقعی، قلب اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضائیه را در جلسه ستاد مراقبت اجتماعی دانشآموزان به درد آورده و هشداری جدی به تمام نهادهاست: اگر مدرسه نتواند تعلق خاطر ایجاد کند، زندان جایگزین آن خواهد شد.
یک کیف مدرسه؛ تفاوت میان دانشآموز و بزهکار
جهانگیر با بیان این خاطره تلخ تاکید کرد: محرومیتهای کوچک میتواند مسیر زندگی یک کودک را برای همیشه تغییر دهد. او توضیح داد: «بیتوجهی به نیازهای به ظاهر ساده، دانشآموز را از مدرسه دور کرده و رهاشدگی او را به سمت بزهکاری سوق میدهد.» این تجربه، نشاندهنده ارتباط مستقیم بین فقر آموزشی و آسیبهای اجتماعی است.
چرا قوه قضائیه باید برای دانشآموزان یک «تابو» باقی بماند؟
سخنگوی قوه قضائیه با مخالفت صریح با پیشنهاد قرارگیری خدمات سامانه «نماد» در کنار مراکز قضایی («شوق زندگی») گفت: «باید قوه قضائیه و دادگستری برای دانشآموزان تابو بماند.»
علت این امر بسیار روشن است:
– محیطهای قضایی ذاتاً مجازاتی و آسیبزا هستند.
– ورود زودهنگام دانشآموزان به این فضاها، اهیت و بازدارندگی قانون را از بین میبرد.
– خانوادهها ارزش میدهند که پای فرزندانشان به کلانتری یا زندان باز نشود و این ارزش باید حفظ شود.
راه حل اصلی کجاست؟ تقویت «تعلق خاطر» به مدرسه
جهانگیر قلب راهکار را در یک چیز میداند: افزایش تعلق خاطر دانشآموز به مدرسه. او با اشاره به شادی کودکان در روزهای تعطیل مدرسه هشدار داد که این نشانه کاهش احساس تعلق به محیط آموزشی است. عوامل این بیتعلقی عبارتند از:
– فشارهای اقتصادی بر خانواده و معلمان.
– برنامههای خشک و بدون مشارکت دانشآموزان.
– کمبود نشاط و برنامههای جذاب در مدارس.
– نظارت کم خانوادهها به دلیل مشغله کاری زیاد.
نقش حیاتی سامانه «نماد» و یک هشدار اخلاقی جدی
جهانگیر بر نقش سامانه «نماد» (نظام مراقبت اجتماعی دانشآموزان) به عنوان محوری برای ائتلاف دستگاهها تاکید کرد، اما هشدارهای مهمی داد:
نیاز به بودجه بیشتر: بودجه فعلی متناسب با حجم آسیبهای اجتماعی نیست.
لزوم تهیه «قسمنامه اخلاقی»: همه دستاندرکاران باید سوگند بخورند اطلاعات محرمانه دانشآموزان را فاش نکنند تا از انگزنی جلوگیری شود.
جلوگیری از سوءاستفاده اقتصادی: باید تضمین شود اطلاعات دانشآموزان برای هدایت آنان به کلاسهای خصوصی یا اهداف تجاری استفاده نمیشود.
فراخوان فوری: نجات بازماندگان از تحصیل
سخنگوی قوه قضائیه با هشداری فوری گفت: بازگرداندن بازماندگان از تحصیل به مدرسه، یک اقدام اورژانسی است. او از تمام نهادها، از جمله ۲۶۰ هزار خیریه و سمن کشور خواست تا برای شناسایی و بازگشت پایدار این کودکان به سیستم آموزشی، محله به محله وارد عمل شوند. بیتوجهی امروز، برابر است با بزهکاری و بیکاری فردا.
خلاصه خبر در یک نگاه
سخنگوی قوه قضائیه تاکید کرد محیط قضایی باید برای دانشآموزان تابو بماند.
کاهش تعلق خاطر به مدرسه به دلیل فقر، برنامههای خشک و بینشاطی، عامل اصلی گرایش به آسیبهای اجتماعی است.
محرومیتهای کوچک (مانند ناتوانی در خرید کیف) میتواند به ترک تحصیل و بزهکاری بینجامد.
سامانه «نماد» نیازمند بودجه بیشتر، منشور اخلاقی و شفافیت برای جلوگیری از سوءاستفاده است.
بازگرداندن بازماندگان از تحصیل یک فوریت ملی است و تمام نهادها باید مشارکت کنند.
نوبت شماست
به نظر شما اولویت اصلی برای افزایش «تعلق خاطر» دانشآموزان به مدرسه چیست؟ بهبود معیشت معلمان، ایجاد برنامههای شاد و مهارتمحور، یا کاهش جمعیت کلاسها؟ چه مکانیسمی میتواند از سوءاستفاده از اطلاعات حساس دانشآموزان در سامانههایی مانند «نماد» جلوگیری کند؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.
