زنگ خطر دخانیات در میان دختران جوان؛ رشد ۱۳۵ درصدی مصرف

آمارهای رسمی از رشد شدید مصرف دخانیات به‌ویژه در میان دختران جوان حکایت دارد؛ بازاری ۴۰ هزار میلیاردی که سالانه جان ۶۰ هزار ایرانی را می‌گیرد.

رشد نگران‌کننده مصرف دخانیات در میان دختران جوان
معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی از افزایش چشمگیر مصرف دخانیات در میان دختران ۱۸ تا ۲۵ سال خبر داد و اعلام کرد این میزان طی سال‌های اخیر حدود ۱۳۵ درصد رشد داشته است. به گفته او، در گذشته مصرف دخانیات در میان نوجوانان و جوانان بیشتر به‌صورت پنهانی انجام می‌شد، اما امروز این رفتار به شکل علنی و جمعی دیده می‌شود و قبح آن تا حد زیادی از بین رفته است.
بر اساس پژوهش‌های انجام‌شده، مصرف دخانیات در میان زنان در گروه‌های سنی مختلف نیز بین سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ حدود ۸۸ درصد افزایش داشته است؛ آماری که نشان‌دهنده تغییر الگوی مصرف در جامعه است.

افزایش مصرف قلیان در میان زنان
به گفته این مقام مسئول، مصرف قلیان در میان زنان طی یک دوره پنج‌ساله با رشد ۵۷ درصدی همراه بوده، در حالی که این رشد در میان مردان تنها ۱۷ درصد ثبت شده است. این اختلاف نشان می‌دهد الگوی مصرف دخانیات به‌ویژه در میان زنان و در سنین ۱۸ تا ۳۵ سال با سرعت بیشتری در حال گسترش است.
مصرف قلیان به دلیل ماهیت جمعی آن، نقش پررنگی در عادی‌سازی مصرف دخانیات در میان جوانان داشته و همین موضوع نگرانی‌ها را دوچندان کرده است.

دخانیات؛ دروازه ورود به اعتیاد
معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی با استناد به آمارهای وزارت بهداشت تأکید کرد تقریباً تمام افرادی که وارد چرخه اعتیاد شده‌اند، سابقه مصرف دخانیات داشته‌اند. این مسئله نشان می‌دهد سیگار و قلیان می‌توانند نقطه شروع بسیاری از آسیب‌های اجتماعی باشند.
او همچنین به پیامدهای مرگبار مصرف دخانیات اشاره کرد و گفت سالانه حدود ۶۰ هزار نفر در کشور به‌دلیل مصرف دخانیات جان خود را از دست می‌دهند؛ بخشی از این قربانیان نیز افرادی هستند که خود مصرف‌کننده نیستند اما در معرض دود سیگار قرار دارند.

گردش مالی سنگین بازار دخانیات
برآوردها نشان می‌دهد گردش مالی بازار دخانیات در کشور به حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان در سال می‌رسد. بخش عمده این بازار در اختیار شرکت‌های خارجی است و بیش از ۸۰ درصد تولید سیگار در کشور توسط این شرکت‌ها انجام می‌شود.
به گفته این مقام مسئول، سالانه حدود ۶۵ تا ۷۰ میلیارد نخ سیگار در کشور تولید می‌شود و حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد این تولیدات در داخل مصرف می‌شود؛ موضوعی که از نگاه کارشناسان یک هشدار جدی برای سلامت عمومی جامعه محسوب می‌شود.

انتقاد از اجرای ناقص قانون مبارزه با دخانیات
معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به قانون جامع مبارزه با دخانیات مصوب سال ۱۳۸۵، از موانع اجرایی و نفوذ مافیای دخانیات انتقاد کرد و گفت سودهای کلان این بازار باعث شده اجرای مؤثر قوانین با چالش‌های جدی روبه‌رو شود.
او همچنین به پایین بودن قیمت سیگار در کشور اشاره کرد و گفت این موضوع حتی به پدیده قاچاق معکوس نیز منجر شده است.

تدوین بسته‌های سیاستی برای کاهش مصرف
به گفته این مقام مسئول، شورای عالی انقلاب فرهنگی با برگزاری ده‌ها جلسه تخصصی، پنج بسته سیاستی برای پیشگیری از مصرف دخانیات تدوین کرده است. این بسته‌ها حوزه‌های مختلفی از جمله مدارس، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها، فضای مجازی و اماکن عمومی را در بر می‌گیرد.
در این برنامه‌ها، بر آموزش مهارت‌های زندگی مانند «نه گفتن»، افزایش مالیات بر دخانیات، محدودسازی دسترسی نوجوانان به سیگار و مقابله با تبلیغات دخانیات در رسانه‌ها و فضای مجازی تأکید شده است.

هشدار درباره سیگارهای الکترونیکی
در بخش دیگری از این اظهارات، به گسترش مصرف سیگارهای الکترونیکی نیز اشاره شد. به گفته معاون شورای عالی انقلاب فرهنگی، برخی جریان‌های اقتصادی با تبلیغات فریبنده تلاش کرده‌اند این محصولات را کم‌ضرر یا جایگزین سیگار معرفی کنند، در حالی که این تصور می‌تواند زمینه‌ساز افزایش مصرف در جامعه شود.