تعداد حواس انسان چقدر است؟ کشف ۳۳ حس پنهان و شگفت انگیز

تعداد حواس انسان؛ چرا ارسطو درباره ۵ حس ما اشتباه می کرد؟
آیا فکر می کنید جهان را فقط با چشم و گوش خود درک می کنید؟ احتمالا شما هم مثل میلیون ها نفر دیگر تصور می کنید که انسان تنها ۵ حس دارد. اما اگر به شما بگوییم که در همین لحظه، بدن شما در حال استفاده از ۳۳ حس مختلف است چه می گویید؟
زندگی پشت صفحه نمایش موبایل و کامپیوتر باعث شده تا بسیاری از توانایی های حسی خود را فراموش کنیم. اما علم عصب شناسی مدرن خبرهای شگفت انگیزی دارد. در این مطلب، پرده از راز پیچیده تعداد حواس انسان برمی داریم و با حس هایی آشنا می شویم که حتی روح تان هم از وجودشان خبر نداشت.

افسانه حواس پنج گانه؛ باوری که باید دور ریخت
قرن هاست که در مدارس تکرار می کنیم: «انسان ۵ حس دارد: بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و لامسه». این نظریه یادگار ارسطو، فیلسوف یونانی است. ارسطو همان کسی بود که معتقد بود جهان فقط از ۵ عنصر ساخته شده است.
همان طور که علم فیزیک نظریه ۵ عنصر را رد کرد، عصب شناسی نوین هم نظریه ۵ حس را به چالش کشیده است. پژوهش های جدید در دانشگاه های معتبر نشان می دهد که ما واقعیت را به صورت بسته بندی شده دریافت نمی کنیم؛ بلکه مغز ما یک ماشین ترکیب کننده فوق العاده است.

دانشمندان دقیقا چند حس برای انسان کشف کرده اند؟
طبق گزارش های علمی جدید، تعداد حواس انسان بسیار بیشتر از آن چیزی است که فکر می کنید. چارلز اسپنس، استاد علوم اعصاب دانشگاه آکسفورد، معتقد است انسان ها بین ۲۲ تا ۳۳ حس متفاوت دارند.
برخی از این حواس ناشناخته عبارتند از:
حس عمقی (Proprioception): این حس به شما می گوید دست و پایتان دقیقا کجا قرار دارند، حتی اگر چشمان تان بسته باشد.
حس تعادل: ترکیبی از سیستم گوش داخلی و بینایی که مانع زمین خوردن شما می شود.
دریافت درونی (Interoception): حسی که به شما می گوید گرسنه هستید، قلبتان تند می زند یا نیاز به سرویس بهداشتی دارید.
حس عاملیت: این حس به شما اطمینان می دهد که خودتان دست تان را حرکت داده اید، نه یک نیروی خارجی (این حس در برخی بیماران سکته ای آسیب می بیند).

راز طعم غذا؛ وقتی گوش و بینی جای زبان را می گیرند
شاید تعجب کنید اگر بدانید زبان شما توانایی تشخیص طعم توت فرنگی یا نعناع را ندارد! زبان فقط ۵ مزه اصلی (شوری، شیرینی، ترشی، تلخی و اومامی) را می فهمد. پس طعم های پیچیده از کجا می آیند؟
تجربه غذا خوردن یک تجربه کاملا چند حسی است:
بویایی پنهان: وقتی غذا را می جوید، بوها از پشت گلو به بینی می رسند و طعم های خاص (مثل انبه یا کباب) را می سازند.
لمس و بافت: زبری، نرمی یا تردی غذا (مثل صدای چیپس) مستقیما روی لذت شما تاثیر دارد.
رنگ و صدا: حتی صدای محیط و رنگ ظرف غذا می تواند مزه ای که حس می کنید را تغییر دهد.

چرا آب گوجه فرنگی در هواپیما خوشمزه تر است؟
یک مثال عجیب و واقعی از تاثیر صدا بر چشایی، غذای هواپیما است. تحقیقات نشان داده که صدای موتور هواپیما (نویز سفید) باعث می شود قدرت چشایی ما برای طعم های شیرین و شور کم شود.
اما نکته جالب اینجاست که این صدا، طعم «اومامی» را تقویت می کند. از آنجا که گوجه فرنگی سرشار از اومامی است، مسافران در ارتفاع ۳۰ هزار پایی از نوشیدن آب گوجه فرنگی لذت بیشتری می برند.

تاثیر متقابل حواس بر یکدیگر
هیچ حسی در بدن ما جزیره ای جدا افتاده نیست. مغز مدام در حال ترکیب داده هاست تا تصویری یکپارچه بسازد. به این مثال ها دقت کنید:
شامپو و مو: بوی گل رز در شامپو باعث می شود شما موهای خود را نرم تر و ابریشمی تر احساس کنید.
ماست کم چرب: افزودن رایحه های خاص به ماست رژیمی باعث می شود مغز فریب بخورد و آن را چرب و غلیظ احساس کند.
خطای دید: وقتی هواپیما بلند می شود، حس می کنید نوک هواپیما خیلی بالاست، در حالی که این حس ناشی از ترکیب بینایی با تغییر فشار در گوش داخلی است.

خلاصه مطلب
تعداد حواس انسان محدود به ۵ مورد نیست و طبق تحقیقات جدید بین ۲۲ تا ۳۳ حس داریم.
حس عمقی، حس تعادل و دریافت درونی از مهم ترین حواس نادیده گرفته شده هستند.
طعم غذا حاصل همکاری پیچیده بویایی، چشایی و حتی شنوایی است.
مغز اطلاعات حواس مختلف را با هم ترکیب می کند و صدای محیط می تواند طعم غذا را تغییر دهد.