کنکور و تعارض منافع؛ هشدار مجلس درباره عدالت آموزشی

چرا عدالت آموزشی قربانی مصوبه کنکوری شد؟
وقتی یک تصمیم آموزشی به جای کاهش استرس، آرامش داوطلبان را به هم می زند و به جای عدالت، نابرابری را عمیق تر می کند، طبیعی است که پای نقدهای جدی به میان بیاید. مصوبه کنکوری شورای عالی انقلاب فرهنگی حالا در نقطه ای ایستاده که از نگاه سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس، نه تنها اصلاح نشده، بلکه با شائبه تعارض منافع، دانش آموزان را در معرض آزمون و خطا قرار داده و عدالت آموزشی را تهدید می کند.

انتقاد از تثبیت مصوبه کنکوری و شکل گیری شائبه تعارض منافع
احسان عظیمی راد، سخنگوی کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، در واکنش به اظهارات دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر عدم تغییر مصوبه کنکوری، تاکید کرد که تداوم این وضعیت، شائبه تعارض منافع در دبیرخانه شورا را تقویت می کند. به گفته او، این مصوبه نه تنها مافیای کنکور را تضعیف نکرده، بلکه زمینه شکل گیری مافیای امتحانات نهایی را نیز فراهم کرده است؛ وضعیتی که در آن برخی مدارس غیردولتی، سمپاد و مراکز خاص آموزشی از شرایط موجود منتفع می شوند.
او معتقد است وقتی یک تصمیم آموزشی منافع اقتصادی گروهی خاص را تامین می کند، اصرار بر تثبیت آن بدون اصلاح، نمی تواند صرفا بر مبنای ملاحظات کارشناسی باشد و باید با دقت بیشتری مورد بررسی قرار گیرد.

نقش دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی زیر ذره بین مجلس
نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس با اشاره به اصرار دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تثبیت تاثیر قطعی معدل، گفت این سطح از پافشاری این گمان را تقویت می کند که برخی افراد موثر در شورا یا دارای مدارس غیردولتی هستند یا به صورت غیرمستقیم از منافع اقتصادی این مدارس بهره مند می شوند. از نگاه او، تاثیر قطعی معدل به ویژه در پایه یازدهم، می تواند به طور مستقیم منافع این گروه ها را حفظ کند و همین مسئله نخستین نشانه تعارض منافع به شمار می رود.
عظیمی راد تاکید کرد که چنین شائبه ای، اعتماد عمومی به تصمیمات آموزشی را تضعیف می کند و فضای آموزش کشور را ملتهب تر از گذشته می سازد.

بلاتکلیفی در مدیریت مصوبه و انتقاد از نقش رئیس شورا
سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس با انتقاد از نحوه مدیریت این موضوع در شورای عالی انقلاب فرهنگی، تصریح کرد که با وجود ارسال نامه حدود ۱۹۵ نماینده مجلس به رئیس جمهور و رئیس شورا با درخواست اعمال تاثیر مثبت معدل پایه یازدهم، این مطالبه جدی مورد توجه قرار نگرفت. او افزود در این شرایط، دبیر شورا آشکارا مواضعی برخلاف نظر رئیس شورا اتخاذ کرده و عملا دبیرخانه، دیدگاه های خود را به عنوان نظر نهایی شورا اعلام می کند.
به گفته عظیمی راد، این روند نشان می دهد که مدیریت موضوع از سوی رئیس شورا رها شده و تصمیم گیری ها به شکل سلیقه ای در حال انجام است؛ مساله ای که به افزایش بی اعتمادی داوطلبان و خانواده ها دامن می زند.

مجلس، صدای مردم یا مزاحم تصمیمات کنکوری؟
عظیمی راد با اشاره به اظهارات اخیر دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر توصیه به نمایندگان برای پرداختن به موضوعات مهم تر، گفت نمایندگان مجلس منتخب مردم هستند و وظیفه دارند مطالبات دانش آموزان، خانواده ها، معلمان و مدیران مدارس را پیگیری کنند. از نگاه او، رسیدگی به موضوع کنکور و تاثیر معدل، دقیقا در زمره مسائل اساسی مردم قرار دارد و بی توجهی به آن، نادیده گرفتن یکی از مهم ترین دغدغه های اجتماعی است.
وی تاکید کرد همان طور که از نمایندگان انتظار می رود به وظایف خود پایبند باشند، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز باید در چارچوب وظایف قانونی شورا عمل کند و از ورود سلیقه ای به مطالبات عمومی پرهیز داشته باشد.

شورای عالی انقلاب فرهنگی و فاصله از ماموریت های اصلی
این نماینده مجلس با یادآوری ماموریت های شورای عالی انقلاب فرهنگی که از سوی رهبر معظم انقلاب تعیین شده است، گفت بررسی این ماموریت ها نشان می دهد شورا در سال های اخیر از جایگاه اصلی خود فاصله گرفته است. به گفته او، ورود شورا به موضوعاتی مانند دو مرحله ای شدن کنکور یا سهمیه بندی، در حالی صورت گرفته که این مسائل اساسا در حوزه اختیارات شورای عالی آموزش و پرورش و مجلس شورای اسلامی قرار دارد.
عظیمی راد تاکید کرد تمرکز بر این موضوعات، باعث غفلت از وظایف کلان و راهبردی شورا در حوزه فرهنگ و آموزش شده است.

فشار روانی داوطلبان و بی توجهی به نظر کارشناسان
سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس ادامه داد که تعارض منافع برخی اعضای شورا، همراه با ناتوانی در تعیین تکلیف شفاف مصوبه کنکوری، موجب شده آرامش داوطلبان کنکور به شدت آسیب ببیند. او گفت بی توجهی به نظرات کارشناسان، معلمان و خود داوطلبان این شائبه را ایجاد کرده که مسئله اصلی، تصمیم گیری علمی نیست، بلکه اعمال قدرت و اصرار بر یک مصوبه حیثیتی است.
از نگاه او، آموزش و پرورش نباید میدان زورآزمایی نهادی باشد، بلکه باید بر پایه گفت وگوی کارشناسی و توجه به واقعیت های میدانی اداره شود.

آزمون و خطا در آموزش؛ دانش آموزان قربانی تصمیمات ناپایدار
عظیمی راد با تاکید بر اینکه دانش آموزان نباید در معرض آزمون و خطا قرار گیرند، گفت اگر مصوبه کنکوری واقعا به ارتقای کیفیت مدارس، بهبود محتوای آموزشی یا جبران ضعف معدل کمک کرده بود، مجلس نیز از آن حمایت می کرد. اما گزارش های رسمی و میدانی از ضعف جدی این مصوبه حکایت دارد و حتی کاهش معدل دانش آموزان در امتحانات نهایی، خلاف انتظارات اولیه را نشان می دهد.
او افزود انتظار می رفت شورای عالی انقلاب فرهنگی بر اساس نامه ۱۹۵ نماینده، موضوع را وارد یک فرآیند کارشناسی واقعی کند تا دیدگاه متخصصان بررسی شود؛ فرآیندی که می توانست به نتایج متفاوت و منطقی تری منجر شود.

آینده مصوبه و احتمال ورود نهادهای بالادستی
سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس در پایان تاکید کرد که در حال حاضر برنامه ای برای طرح مستقیم این موضوع با مقام معظم رهبری وجود ندارد، اما اگر مشخص شود شورای عالی انقلاب فرهنگی به وظایف خود بر اساس مستندات عمل نمی کند، این مسیر دور از انتظار نخواهد بود. به گفته او، کنکور و تاثیر معدل به دغدغه ای عمومی در زندگی مردم تبدیل شده و بی توجهی به آن، تبعات اجتماعی گسترده ای به دنبال خواهد داشت.

خلاصه خبر در یک نگاه
کنکور و تعارض منافع از نگاه سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس، به یکی از چالش های جدی نظام آموزشی تبدیل شده است. عظیمی راد معتقد است اصرار بر تثبیت مصوبه کنکوری بدون اصلاح، عدالت آموزشی را تهدید کرده و دانش آموزان را قربانی آزمون و خطا کرده است. او بر لزوم بازگشت به تصمیم گیری کارشناسی و توجه به مطالبات عمومی تاکید دارد.

نوبت شماست
به نظر شما کنکور و تعارض منافع تا چه اندازه در تصمیمات آموزشی کشور تاثیرگذار است؟
دیدگاه خودتان را بنویسید؛ تجربه شما می تواند به روشن تر شدن این بحث مهم کمک کند.