فشار معیشتی و چندشغله بودن معلمان عامل فرسودگی شغلی

ابراهیم سحرخیز، معاون پیشین وزارت آموزش و پرورش، هشدار داد فرسودگی شغلی معلمان به دلیل فشار معیشتی، چندشغله بودن و بی‌توجهی به منزلت آنان، بزرگ‌ترین تهدید آینده آموزش است.

فرسودگی شغلی معلمان به عنوان بزرگ‌ترین تهدید برای آینده آموزش و پرورش ایران شناسایی شده است. ابراهیم سحرخیز، معاون پیشین وزارت آموزش و پرورش، در گفت‌وگو با رکنا با هشدار درباره این بحران، فشار معیشتی، چندشغله بودن و بی‌توجهی حاکمیت به منزلت معلمان را از عوامل اصلی این پدیده دانست.

عوامل مؤثر در فرسودگی شغلی معلمان
به نوشته اخبار فرهنگیان، سحرخیز با تشریح ابعاد این بحران اظهار داشت: “کمبود حمایت اجتماعی، نبود فرصت رشد و بالندگی شغلی، شرایط ناگوار اقتصادی و اجتماعی، عدم شفافیت در وظیفه، انتظارات همیشه در حال تغییر و رفتار تبعیض‌آمیز در نظام پرداخت حقوق” از جمله دلایلی است که معلمان را با بحران فرسودگی شغلی روبرو ساخته است. وی تأکید کرد که این عوامل موجب نابودی انگیزه و رضایت‌مندی شغلی کارکنان مدرسه شده است.

تأثیر چندشغله بودن بر کیفیت آموزش
معاون پیشین وزارت آموزش و پرورش به پدیده چندشغله بودن معلمان اشاره کرد و گفت: “برخی از جامعه‌شناسان بر این باورند که پدیده چندشغله بودن را باید فراتر از یک راهبرد معیشتی به مثابه نشانه‌ای از نارسایی‌های ساختاری در بازار و اقتصاد ایران تفسیر کرد.” وی افزود که بر اساس گزارش‌ها “بیش از ۲۲ درصد از متخصصان از جمله معلمان و پرستاران، برای امرار معاش، ناگزیر به شغل دومی مثل نظافتچی شدن، روی آورده‌اند.”

وضعیت ناگوار معلمان بازنشسته
سحرخیز با اشاره به شرایط دشوار معلمان بازنشسته هشدار داد: “نومعلمان وقتی می‌بینند فلان دبیر بازنشسته ریاضی، فردای بازنشستگی مجبور است به عنوان نگهبان در یک پروژه ساختمانی کار کند، تازه می‌فهمند منزلت و کرامتی که در وصف معلمان گفته شده سرابی بیش نیست!” این مثال عینی نشان‌دهنده عمق بحران معیشتی در جامعه معلمان است.

چالش‌های کلاس‌های پرجمعیت و مدارس غیردولتی
وی به چالش‌های آموزشی نیز اشاره کرد و گفت: “پر کردن کلاس‌های شلوغ بین ۴۰ تا ۵۰ نفره با معلمان بازنشسته، حق‌التدریسی‌های در انتظار استخدام و معلمانی که مجبورند با اضافه تدریس یا شغل دوم زندگی را بگذرانند، امکان تحول در آموزش را ناممکن می‌سازد.” سحرخیز همچنین به وضعیت نامناسب برخی مدارس غیردولتی اشاره کرد که “به معلم به چشم غلام زرخرید نگاه می‌کنند.”

لزوم بازنگری اساسی در نگاه به معلمان
معاون پیشین وزارت آموزش و پرورش در پایان تأکید کرد که دستیابی به آموزش و پرورش با کیفیت مستلزم “جذب و به کارگیری معلمانی پرانگیزه و با رضایت شغلی بالاست” اما متأسفانه “در چهل سال گذشته، از سوی دولتمردان مورد غفلت و بی‌اعتنایی واقع شده است.” این هشدار جدی نشان می‌دهد که حل بحران فرسودگی شغلی معلمان نیازمند بازنگری اساسی در سیاست‌های کلان آموزشی است.