خودکشی دانش آموزان و اعتیاد؛ پروندههای حساس روی میز وزیر آموزش و پرورش
خودکشی دانش آموزان؛ بحرانی که به اولویت وزارتخانه تبدیل شد
افزایش نگرانیها درباره سلامت روان دانش آموزان باعث شده موضوعاتی مانند خودکشی دانش آموزان و اعتیاد، به صورت جدی در دستور کار وزارت آموزش و پرورش قرار گیرد. مسائلی که دیگر صرفا آمار نیستند و مستقیما با جان، آینده و امنیت روانی نسل نوجوان کشور ارتباط دارند.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، در جلسه ستاد راهبری نظام مراقبتهای اجتماعی دانش آموزان اعلام کرد که پیشگیری از آسیبهای اجتماعی یکی از مهمترین دغدغههای حاکمیتی است و این نگاه بر اساس تاکیدات مقام معظم رهبری شکل گرفته است.
غربالگری گسترده سلامت روان در مدارس کشور
وزیر آموزش و پرورش با اشاره به برنامه ملی غربالگری آسیبهای روانی گفت در سال جاری هدفگذاری شده است که تمام دانش آموزان کشور به جز پایه دوازدهم، تحت غربالگری قرار گیرند. دلیل خروج پایه دوازدهمیها از این طرح، همزمانی با امتحانات نهایی اعلام شده است.
به گفته کاظمی، جمعیتی بیش از ۱۴ میلیون دانش آموز مشمول این برنامه هستند که تاکنون حدود ۹۰ درصد آنان مورد ارزیابی قرار گرفتهاند. این در حالی است که سال گذشته نیز حدود ۸ میلیون دانش آموز غربالگری شده بودند؛ آماری که نشاندهنده گسترش کمسابقه این طرح در نظام آموزشی کشور است.
اطلس آسیبهای روانی؛ تصویر دقیق از وضعیت دانش آموزان
وزیر آموزش و پرورش از تدوین اطلس آسیبهای روانی و اجتماعی دانش آموزان خبر داد؛ اطلسي که اطلاعات دقیقی از وضعیت افسردگی، اضطراب و سایر مشکلات روانی در مدارس ارائه میدهد. بر اساس این اطلس، مشخص است که در کدام استانها، مناطق، مدارس، جنسیتها و مقاطع تحصیلی، میزان آسیبهای روانی بیشتر است.
کاظمی تاکید کرد این دادهها به آموزش و پرورش امکان میدهد تصمیمهای هدفمندتری برای مداخله و پیشگیری اتخاذ کند و منابع را به سمت نقاط بحرانی هدایت کند.
ثبت آسیبهای اجتماعی و شناسایی دانش آموزان در معرض خطر
در کنار آسیبهای روانی، آسیبهای اجتماعی دانش آموزان نیز از طریق سامانههای رصدی ثبت میشود. وزیر آموزش و پرورش توضیح داد که اطلاعات این سامانهها با همکاری مدیران مدارس جمعآوری میشود و وضعیت دانش آموزانی که با مشکلاتی مانند اعتیاد، بیسرپرستی، یتیمی یا قرار گرفتن در معرض آسیبهای اخلاقی مواجه هستند، بهطور دقیق مشخص میشود.
بر اساس این دادهها، اطلس آسیبهای اجتماعی ترسیم شده و مسیرهای مداخله و پیشگیری متناسب با شرایط هر منطقه طراحی شده است.
مداخله فوری و برنامههای پیشگیرانه در مدارس
کاظمی با اشاره به وجود دانش آموزان آسیبدیده گفت بخشی از این موارد نیازمند مداخله فوری هستند. در همین راستا، تیمهای فوریتهای اجتماعی در سراسر کشور فعال شدهاند تا در کوتاهترین زمان ممکن به پروندههای حساس رسیدگی کنند.
در کنار درمان، تمرکز جدی بر پیشگیری نیز وجود دارد. وزیر آموزش و پرورش اعلام کرد سال گذشته ۳۲ منطقه پرخطر بهصورت هدفمند انتخاب شدند و امسال این تعداد به ۱۰۰ منطقه افزایش یافته است. در این مناطق، برنامههای فرهنگی، ورزشی، تربیتی، قرآنی و اوقات فراغت با حجم بیشتری اجرا میشود تا زمینه بروز آسیبهای اجتماعی کاهش یابد.
خودکشی و اعتیاد؛ دو اولویت اصلی در نظام مراقبت اجتماعی
وزیر آموزش و پرورش تصریح کرد که در میان آسیبهای اجتماعی، دو موضوع خودکشی دانش آموزان و اعتیاد در اولویت ویژه قرار دارند. او تاکید کرد خودکشی بهطور مستقیم با حیات انسانها مرتبط است و رسیدگی به آن نیازمند اقدام فوری و جدی است. در حوزه اعتیاد نیز برنامههای گستردهای با همکاری ستاد مبارزه با مواد مخدر اجرا شده که نتایج آن امیدوارکننده ارزیابی میشود.
سامانه نماد و حفظ محرمانگی اطلاعات دانش آموزان
کاظمی با اشاره به نقش سامانه نماد گفت نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان تدوین و ابلاغ شده و زیرساختهایی مانند خط ۱۵۷۰ دانش آموزی در سراسر کشور فعال است. او تاکید کرد دسترسی به اطلاعات این سامانه کاملا محدود و محرمانه است و حتی مدیران مدارس نیز به اطلاعات کامل دسترسی ندارند.
به گفته وزیر، منشور اخلاقی و قسمنامه حفظ محرمانگی اطلاعات سامانه نماد تدوین خواهد شد تا اطمینان خانوادهها و دانش آموزان حفظ شود.
چالش بازماندگان از تحصیل و اصلاح سامانه آماری
وزیر آموزش و پرورش در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع بازماندگان از تحصیل اشاره کرد و گفت آمار دقیقی از این گروه وجود ندارد. او توضیح داد بخشی از دانش آموزان به دلیل خروج از کشور، تحصیل در مدارس علوم دینی یا آموزشهای مسجد محور در سامانهها ثبت نشدهاند، در حالی که عملا بازمانده از تحصیل محسوب نمیشوند.
برای حل این مشکل، سامانه شهید محمودوند اصلاح خواهد شد تا آمار واقعی بازماندگان از تحصیل مشخص و مبنای سیاستگذاری قرار گیرد.
خلاصه خبر در یک نگاه
وزارت آموزش و پرورش خودکشی و اعتیاد دانش آموزان را به عنوان دو اولویت اصلی در نظام مراقبت اجتماعی تعریف کرده است. بیش از ۱۴ میلیون دانش آموز در سال جاری تحت غربالگری آسیبهای روانی قرار میگیرند و اطلس دقیقی از وضعیت روانی و اجتماعی مدارس تهیه شده است. مداخله فوری، برنامههای پیشگیرانه منطقهمحور و همکاری بین دستگاهی از محورهای اصلی این سیاستها به شمار میرود.
نوبت شماست
به نظر شما تمرکز آموزش و پرورش بر غربالگری و پیشگیری میتواند از افزایش خودکشی و اعتیاد دانش آموزان جلوگیری کند؟ تجربه یا دیدگاه خود را درباره سلامت روان دانش آموزان در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.
